Putri Reno Pinang Masak
Putri Reno Pinang Masak adolah sabuah carito rakyaik nan carito ko bamulai di sabuah daerah nan banamo Mayang, ado sabuah karajaan nan banamo Limbungan. Karajaan ko dipimpin dek saurang ratu, Putri Reno Pinang Masak. Baliau dibantu dek tigo urang panglimo nan dipicayonyo untuak mamimpin karajaan, yaitu; Hulubalang I, Datuk Raja Penghulu nan tasabuik sabagai urang arif bijaksano; Hulubalang II, Datuk Mandanga Buku nan dapek maramal kajadian maso datang malalui buku nan dimilikinyo; jo Hulubalang III, Datuk Mangun nan manjabaik sabagai panglimo parang karajaan.
Putri Reno Pinang Masak salalu dihormati dek kaumnyo karano parangainyo nan mulia, kabijaksanaan, jo kapamimpinannyo nan bijaksana, nan mambuek karajaan ko manjadi wilayah nan aman jo makmur. Inyo juo tanamo jo kacantikannyo. Banyak rajo-rajo nan lah datang ka Kerajaan Limbungan jo niaik untuak manikahi ratu. Namun, indak surang juo nan berhasil malamarnyo. Rancaknyo malah sampai ka tahta Rajo Jawa. Sudah tu, Rajo Jawa mangirim utusan untuak malamar Putri. Namun, usulan itu ditulak, sangaik manyingguang Rajo Jawa. Inyo kamudian batekaik untuak manikahi Putri Reno Pinang Masak jo caro apopun nan diparaluan. Mandanga kaba ko, Putri Reno Pinang Masak bangih, karano inyo mamandang tindakan Rajo Jawa ko sabagai ancaman kapado kadaulatan nagarinyo.
Suatu hari, ratu maimbau katigo panglimo tu dan mangumpuakan sagalo panduduak karajaannyo. Mareka marancang strategi maadoki Rajo Jawa. Akhianyo, sapakaiklah mereka untuak manggali talang Gadang jo duri samak nan runciang. Alang-alang tu ditanam balapih-lapih sabagai benteng patahanan. Jadi caliak sajo di pintu masuak, didalam pasukan Hulubalang III lah siago. Indak lamo sasudah itu, Rajo Jawa jo pasukannyo pacah di jantuang Karajaan Limbungan. Mareka lalu malalui pintu gerbang, nan disarang dek Hulubalang Datuk Mangun jo anak buahnyo, pakai parang.
Pasukan Rajo Jawa indak dapek manambuih patahanan Datuk Mangun, diiriangi dek tantaranyo nan gagah jo panduduak Limbungan, mamaso mareka mundur. Rajo Jawa kamudian marancang strategi: inyo manembakkan ribuan pitih receh ka satiok lapisan buluah, manyababkan pitih receh tu takumpua di celah-celah antaro batang buluah nan baduri. Strategi iko dimukasuikkan untuak mangicuah Ratu jo pasukannyo.
Suatu hari, surang warga Limbungan, nan lalu di dakek paga buluah, indak sangajo manamukan tumpukan pitih receh di sapanjang benteng-benteng. Mancaliak pitih nan banyak tu, inyo mamutuihkan untuak maagiah tahu Ratu di istano jo caro maambiak babarapo pitih receh. Kajadian iko mandorong Ratu jo pasukannyo untuak maambiak pitih receh nan batumpuak di antaro kabun buluah. Untuak labiah mudah maambiaknyo, batang buluah ditebang dan pitih receh nan banyak tu diangkuik ka istano. Pado wakatu nan samo, tibo-tibo Rajo Jawa jo pasukannyo manyarang. Karano benteng-benteng itu indak ado lai, pasukan Jawa jo mudah masuak ka karajaan Limbungan. Tantara jo urang Limbungan indak mampu manahan sarangan tibo-tibo tu. Putri Reno Pinang Masak manyadari kasalahannyo dan sangaik manyasa jo tindakannyo. Akhianyo Karajaan Limbungan ditaklukkan dek Rajo Jawa, tapi inyo indak dapek kawin jo Putti Reno Pinang Masak karano ratunyo alah labiah dahulu lapeh.