Pamainan Gasiang
Pamainan Gasiang adolah pamainan tradisional nan manggunoan tali atau karet galang, nan dima mamiliki bantuak bulek jo puncak nyo nan runciang ka bawah. Biasonyo gasiang dibuek surang dek anak-anak. Gasiang mamiliki namo nan babeda - beda di satiok daerah, saroman Jawa Barat jo Jakarta manyabuik gasing atau panggal, sarato Lampung jo pukang. Kalimantan Timur manyabuik pamainan gasing jo begasing, Sulawesi Selatan jo Nusa Tenggara Barat jo maggasing, Maluku jo apiong, Lombok jo gangsing, Bolaang Mongondow (Sulawesi Selatan) jo paki, Jawa Timur jo kekehan.
Sajarah
[suntiang | suntiang sumber]Iinak ado nan mangatahui sacara pasti mangonai asal mulo gasiang. Tatapi, cerito nan muncua barasa asal-usul pamainan tradisional iko. Ado pandapek gasiang barasa dari Chino nan manyebar ka Austronesia, saroman Afrika, Amerika, jo Asia Tenggara (tamasuak Indonesia). Ado babarapo pandapek manyabuikan bahwasonyo gasiang lakek jo kabudayaan Malayu, dari Samanajuang Malayu hinggo Kalimantan. Bahkan, gasiang alah ado sajak Kasultanan Samudera Pasai di Aceh pado abad ka-12 sajalan jo pakambangan Islam di Indonesia.
Caro bamain
[suntiang | suntiang sumber]Pamainan gasiang biaso dimainkan di lapangan nan landai, indak ado batu ataupun rumpuik. Sabalun pamainan dimulai, dibuek lingkaran ukuran ± 30 cm. Di dalam lingkaran tu dilatakkan sabiji batu ketek atau putik jambu sabagai sasaran. Sadoalah urang nan ikuik main, musti malempakan gasiangnyo ka arah sasaran tadi. Sia nan barhasil mancabuak atau manyingkiran putik jambu atau batu ketek dari dalam lingkaran, inyolah nan manang. Satalah itu, pamain-pamain lain malatakkan gasiangnyo di dalam lingkaran tadi, disusun rapi. Si pamanang lantas manampuah (memukul kuat-kuat) gasiangnyo ka arah tumpukan gasiang dalam lingkaran itu. Gasiang nan indak kalua dari lingkaran satalah ditampuah, akan dihantam sacaro basamo-samo dek pamain-pamain lain. Biasonyo, seusai pamainan salasai, anak-anak akan mancari tahu gasiang sia nan paliang banyak paraluak atau parak jejak paku dari lawan. Gasiang nan paliang banyak bakeh pukua lawan, dianggap kalah.
Bantuak Gasiang
[suntiang | suntiang sumber]Gasiang mamiliki bantuak nan babeda-beda, tagantuang dari daerah dan tradisi dari daerah itu.
- Gasiang kayu marupoan gasiang nan babantuak saroman buah bangkuang, di bagian atehnyo diagiah kapalo sabagai tampek pamuta tali sarato di bagian bawahnyo diagiah paku atau basi.
- Gasiang buah parah tabuek dari biji karet nan acok disabuik buah parah dek Suku Melayu Bengkulu.
- Gasiang bambu tabuek dari bambu. Gasiang pinang tabuek dari buah pinang jo lidi bambu. Sadangkan, gasiang alumunium nan labiah moderen nan dibuek dari alumunium jo banang.
Tradisi
[suntiang | suntiang sumber]Pamainan gasiang di tangah masyarakat mulai dilupoan. Pamainan gasiang banyak muncua di banyak festival maupun tradisi di banyak daerah. Festival Danau Sentarum di Lanjak Kapuas Gulu, Kalimantan Barat manggunoan gasiang sabagai ajang perlombaan gasiang. Di Bali Utara, lomba gangsing dilakukan di daerah desa Gobleg. Gasiang digunoan sabagai ajang pendekatan antar desa. Di Bengkulu, gasiang dimainan manjalang 1 Muharram, sadangkan di Demak dimainan untuak maminta ujan.