Pamainan Daboih
Apo itu pamainan daboih?
[suntiang | suntiang sumber]Daboih atau dabus adolah pamainan tradisional nan mancaliakan katangkehan jo kabaranian. Pamain manari sambia manusuak, mamotong, jo manembak dirinyo surang jo benda-benda tajam sarupo rencong , karih, ladiang, jo rantai nan diangekkan. Sagalo garakan diiriangi jo musik daboih rapai, alat perkusi khusus nan digunoan sacaro eksklusif untuak pamainan ko. Daboih manakankan kakuaikan, indak rawan, jo pameran kabaranian, nan dipadukan jo irama musik tradisional.
Wakatu pamainan
[suntiang | suntiang sumber]Pamainan dabus biasonyo dilakukan pado acara-acara pantiang dalam kahidupan urang, sarupo baralek, bulan katujuah manganduang, upacara mangirim anak ka tanah, hari rayo, jo manyambuik tamu. Pamainan iko dipacayo mambao barakaik jo kasalamatan karano diiriangi jo pambacoan ayat-ayat dari Al-Quran. Inyo juo bafungsi sabagai hiburan nan maajaan kabaranian, katahanan, jo sumangaik bajuang, tarutamo untuak generasi mudo.
Dabus didukuang dek sagalo tingkek masyarakaik karano takaik jo upacara adaik jo kahidupan sahari-hari. Dimainkan dek urang biaso, dibimbiang dek tokoh-tokoh adaik, sarato dibimbiang dek ulama agamo. Sacaro sijarah, dabus bakambang sairiang jo kadatangan agamo Islam di Aceh dan dihubuangkan jo mazhab mistik Rifaiyah, nan dirintis dek Ahmad Rifai, nan tradisinyo tamasuak dhikr jo ratep. Dek karano itu, dabus marupokan pamainan kuno nan bakarek dalam kapicayoan jo budayo urang Aceh, walaupun kini alah samakin langka.
Palaku pamainan
[suntiang | suntiang sumber]Peserta atau pamainan iko biasonyo dimainkan dek laki-laki. Namun, padusi buliah pulo sato, tarutamo untuak bagian manusuak. Dulu, padusi acok sato, tapi perannyo indak sapantiang itu. Pamainan ko tabukak untuak anak-anak baumua 8 tahun ka ateh. Kasalamatan anak-anak adolah tangguang jawab pamimpin pamainan, nan disabuik khalifah.
Aturan pamainan
[suntiang | suntiang sumber]Jumlah pamain indak ditantuan. Dalam pamainan ko, ado babarapo peran:
- 1 khalifah
- 1-2 pambantu
- 3-6 pamain nan bamain gandang .
- 1-6 pamain nan tugasnyo manusuak, mamotong, atau mamacik rantai angek
Kalau pamainnyo banyak, bisa baganti-ganti main.
Paralatan nan digunoan
[suntiang | suntiang sumber]diparalukan babarapo alat, yoitu:
- 3-6 rapa'i (gendang tradisional) nan ka dipalu sabagai iringan
- Sanjato tajam sarupo rencong (sabuah rencong), karih, parang, jo ladiang, rantai
- Kalau ado serangan rantai angek, diparalukan tungku arang ketek untuak mambaka rantai-rantai tu.
Kasadonyo alat ko diparaluan untuak mamastian pamainan bajalan lancar.
Caro bamain
[suntiang | suntiang sumber]pamainan daboih ko dimainkan katiko upacara adaik atau parayoan. Sabalun mamulai, sadoalah paralatan dipareso dek pamimpin pamainan, nan dikenal sabagai khalifah. Pamainan dimulai jo suaro rapai dangan lambek-lambek nan diiriangi doa-doa. Sacaro lamo-lamo, suaro manjadi labiah kancang, dan pamain manari sambia manunjuakan kabaranian jo sanjato-sanjto nan tajam. Walaupun tampak babahayo, pamainnyo indak cidera karano khalifah mamimpinnyo. Pamainan ko dimainkan babarapo kali dan dapek balangsuang sampai malam.