Pamainan Catur

Catur (dari bahaso Sanskerta: चतुरङ्ग , translit: caturaṅga ) adolah pamainan papan strategi duo pamain nan dimainkan pado papan kotak-kotak nan tadiri dari 64 kotak-kotak, nan disusun dalam kisi-kisi 8×8, dibagi samo (masiang-masiang 32 kotak) manjadi kalompok putiah jo hitam.[1] Pamainan ko dimainkan dek jutaan urang di saluruah dunia. Catur dipacayo barasa dari pamainan India, chaturanga (dari mano catur mandapek namonyo), sakitar abaik ka-7. Chaturanga juo dipakiroan sabagai niniak muyang dari pamainan strategi sarupo nan barasa dari Dunia Timur, sarupo xiangqi (catur Cino), janggi (catur Korea), jo shogi (catur Japang). Catur mancapai Eropa pado abaik ka-9, pado maso panakluakan Umayyah di Hispania. Potongan catur dipakiroan maambiak bantuak kini pado akhia abaik ka-15 di Spanyol, samantaro aturan catur modern dibakukan pado abaik ka-19.
Caro main:
[suntiang | suntiang sumber]- Pado mulonyo, satiok pamain mampunyoi 16 buah catur: surang rajo, surang mantari (dalam bahaso Inggirih disabuik queen), duo rooks, duo kudo (dalam bahaso Inggirih disabuik knights), duo gajah (dalam bahaso Inggirih disabuik bishops), jo lapan pion.
- Satiok jinih buah catur mampunyoi jurusnyo surang, jo nan paliang kuek adolah ratu dan nan paliang lamah adolah pion.
- Objek pamainan adolah untuak checkmat rajo lawan jo malatakkan potongannyo pado posisi di mano ancaman tangkapan (atau tangkapan) indak dapek dielakkan. Untuak mancapai tujuan iko, potongan pamain harus digunoan untuak manyarang jo manangkok potongan lawan, sambia saliang manjago aman. Salamo pajalanan pamainan, pajalanan pamainan biasonyo malibaikkan panukaran potongan jo potongan lawan nan sarupo, sarato manamukan jo marekayasa paluang untuak mambuek panukaran nan mauntuangkan atau untuak mandapekkan posisi nan labiah baiak.
- Salain dari checkmate, pamain manang dalam patandiangan jikok pamain lawan mundur, atau (dalam patandiangan nan ditantuan wakatu) habih wakatu. Ado pulo babarapo caro dimano pamainan barakhia jo imbang atau imbang.