Lompat ke isi

Pamaianan Ancak-ancak Alis

Dari Wikibuku

Ancak-Ancak Alis marupokan pamainan tradisional anak-anak Jawa nan bafungsi sabagai sarana sosialisasi jo mandalami pangatahuan tantang dunia patanian, yaitu tantang caro jo proses mananam padi.

Caro Bamain

[suntiang | suntiang sumber]
  1. Anak-anak bakumpua untuak main basamo. Anak dipiliah duo urang untuak mamainkan peran lawang seketeng (pintu/gerbang).
  2. Pamiliahan kaduo anak yang manjadi lawang seketang ko dapek dilakukan jo caro manunjuak jo kaputusan basamo atau jo caro maundi (hompimpa).
  3. Sasudah duo urang anak alah dipiliah untuak bamain gerbang/pintu, kaduo anak tu tagak saliang maadoki jo tangan diangkek, sudah tu batapuak tapak tangan basamo-samo, manyantuah tapak tangan nan lain. Talapak tangan kanan batapuak tangan ka talapak tangan kida nan lain, baitu pulo sabaliaknyo.
  4. Samantaro anak-anak nan lain dibayangkan sabagai prosesi urang kampuang pai ka sawah. Inyo tagak babaris, dari muko ka balakang, jo masiang-masiang tangan mamacik pinggang atau pungguang anak di mukonyo. Samantaro anak nan di posisi muko, jo tangan di pinggul, adolah di sabalah.
  5. Salanjuiknyo, duo anak nan bertindak sebagai pintu/pintu gerbang menyanyikan lagu ancak-ancak alis, yaitu: "Ancak-ancak alis, si alis kebo janggitan, anak-anak kebo dhungkul, si dhungkul kapan gawene, tiga rendheng, cengenceng gogok beluk, unine pating cerepluk. ula sawa ula dumung gedhene saklumbung bandhung, sawahira lagi apa?"
  6. Barisan kawan nan bajalan bairiangan masuak pintu/gerbang. Sasudah masuak terowongan, barisan babelok ka kanan, mamutari anak nan manjadi tiang pintu/gerbang sisi kiri, sasudah itu masuak ka terowongan baliak, modetu sataruihnyo. Barisan sarupo mambantuak angko dalapan, mangalilingi A dan B sacaro bagantian.
  7. Katiko syair tembang sampai di akhir bait, sampai ka kalimaik partanyoan "sawahira lahi apa?" (Sawahnyo sedang lagi apo?), parjalanan tahanti, kamudian tajadi dialog saruo iko:
  8. Barisan : Dhog…dhog…dhog…dhog, njaluk lawang (manokok…mamintak pintu), Pintu : Arep menyang ngendi? (kama awak ka pai), Barisan: Menyang Sawah (ka sawah), Pintu: Sawahe lagi apa? (sawahnyo sedang apo?), Barisan: Lagi ngluku (mambajak)
  9. Salanjuiknyo, gerbang babaliak mamuta lagu "ancak-ancak alis" (lagu tradisional), samantaro barisan babaliak ka terowongan gerbang, babelok kanan atau kida, mambantuak angko lapan sarupo sabalunnyo. Sasudah lagu salasai, barisan baranti baliak di muko gerbang, lalu dilanjutkan dialog sarupo dulu. Bedanyo, di ujuang tanyo dari gerbang "sawahira lagi apa" (apo nan kalian karajoan di sawah ko), barihnyo manjawek "lagi ngluku" (sadang mambajak); "lagi nggaru" (adolah manggaretek untuak maratakan tanah).