Lompat ke isi

Malin Kundang

Dari Wikibuku

Malin Kundang

[suntiang | suntiang sumber]

Zaman dulu di suatu kampuangan dakek pantai aia masih tadapek sabuah kaluarga ketek nan miskin nan mampunyoi saurang anak nan banamo Malin Kundang, sadangkan ibunyo banamo Mande Rubayah. Sakian lamo inyo hiduik di kamiskinan.  Untuak mandapek an kahidupan nan labiah elok, sang ayah mamutuihan untuak marantau ka nagari subarang untuak baharap mandapekan pangasilan nan labiah elok. Sapaningga suaminyo marantau, ibu Malin Kundang sahari-hari bakarajo kareh jo manangkok ikan di pantai atau bakaliliang kampuang manjua kue. Sakian lamo Rubayah sarato anaknyo mananti kapulangan ayah tacinto, wakatu taruih balalu tanpa ado kaba barito. Hal itu nan mambuek mande Rubayah jo anak nyo maraso sadiah. Malin Kundang taruih mananyoan kabaradoaan ayahnyo nan indak kunjuang pulang kapado ibunyo. Mande Rubayah hanyo bisa manasehati untuak tetap basaba.

Sairiang bajalannyo wakatu, malin tumbuah manjadi pamuda nan cadiak jo taguah jo inyo akhiahnyo mamutuihan untuak maratau guno dapek manjadi urang barado sahinggo dapek mambantu jo mambahagiakan ibunyo. Malin kundang kamudian maminto izin ibunyo untuak marantau. Sang ibu pado awalnyo mangawatirkan malin pai sarupo ayahnyo nan indak kunjuang baliak. Karano raso cinto ka anaknyo akhianyo ibunyo mangabuakan pamintaan malin.

Suatu hari, sabuah kapa dagang balabuah di pantai aia manih. Batapo sanangnyo hatinyo mancaliak kapa nan balabuah di pantai aia manih nan baharok nio mambaok inyo pai marantau. Inyo kamudian maminto izin nahkoda kapa untuak ikuik kapa tasabuik, sang nahkodapun mangizinkannyo. Dengan mambaok saketek baka malin mamulai parjalanannyo. Salamo balayar, malin banyak mambantu nahkoda kapa malakukan babagai karajo harian kapa. Indak jarang pulo inyo babagi pangatahuan jo pangalamannyo kapado malin.

Suatu katiko, kajadian buruak manimpo kapa dagang itu. Di tangah lauik inyo disarang sakawanan parampok kapa. Malin barusaho manghindari cakak dengan basambunyi di sabuah ruangan ketek. Parampok mambunuah kasadoalahnyo awak kapa sarato nahkodanyo dan barasia maambiak sado harato di kapa itu nan capek-capek maninggaan kapa nan manyisoan malin surang diri. Kapa taombang ambiang di lauik indak tantu arah. Malin hanyo dapek mamasrahan nasibnyo ka tuhan. Sampai malin tadampar di sabuah pantai. Sasudah tu barusan malin bajalan manuju desa tadakek nan bisa mamintak patolongan.  Panduduak desa mambari izin untuak malin tingga di desa inyo.

Sasudah itu malin mamulai hiduiknyo di desa itu. Inyo bakarajo kareh jo mancubo untuak manggaleh. Singkaik carito inyo barasia manjadi urang kayo rayo. Sudah tu inyo mulai mangambangan manggaleh ka desa-desa lainnyo dengan manyewa kapa-kapa dagang antaro pulau untuak kaparaluan dagang. Setelah pagalehannyo samakin manggadang, akhianyo malin mampu mambali kapa dangang surang. Malin langsuang manikahi gadih nan paliang rancak di desa tasabuik. Gadih dari kaluarga kayo rayo.

Sadangkan, di kampuang pantai aia manih, sang ibu taruih mananti kaba dari anaknyo. Satiok ado kapa nan balabuah di pantai. Sang ibu taruih mananyoan apoko ado anaknyo barado  di kapa itu. Karano lah bakali-kali dan sakian lamo anaknyo indak juo nampak. Pado suatu hari, mande Rubayah mandanga kaba kalau ado kapa dangang nan sadang balabuah. Mande langsuang balari ka palabuahan jikok ado anaknyo  di kapa itu. Datak jantuang mande Rubayah samakin kancang katiko dari jauah mancaliak anaknyo tagak jo padusi rancak di kapa dangang nan mewah itu. Inyo bana-bana yakin kalau itu batua anaknyo. Mande Rubayah sangaik sanang katiko urang basorak kalau Malin kundang lah nan punyo kapa itu. Malin Kundang nan mamakai pakaian mewah nan manuruni kapa. Dari bawa, Mande Rubayah sagiro balari mandakek ka malin. Indak sagan sagan mande langsuang mamaluak anaknyo arek-arek jo parasaan nan haru jo bahagia.  Namun malin malapehan paluakan ibunyo jo manundoan jo kasa sampai tajatuah.

Malin sabananyo tau kalau urang tuo nan mamaluaknyo itu adolah ibu kanduangnyo. Karano maraso malu di muko istrinyo jo anak buahnyo karano panampilan ibunyo nan sangaik miskin jo lusuah.  Mande Rubayah sangaik takajuik jo kalakuan anaknyo, tapi inyo tetap barusaho meingekan anaknyo kalau inyo adolah ibu kanduangnyo. Istri malin kundang pun sato mamparingek an suaminyo untuak indak kasa balabiah kapado urang nan alah tuo. Tapi jo sikap tageh malin mangecekan kalau urang tuo itu bukan ibu kanduangnyo.  Inyo mangaku kalau ibunyo alah lamo maningga katiko inyo masih ketek.

Hati Mande Rubayah sangaik sakik jo kalakuan malin, anak kanduangnyo tacinto. Inyo langsuang pai manjauah dari malin kundang. Sasudah tu mande Rubayah ma angkek tangan ka ateh sarato badoa ka tuhan kalau urang nan indak mangakui inyo sabagai induak kanduangnyo adolah sabana bana anaknyo, inyo langsuang basumpah supayo anaknyo barubah manjadi batu.

Indak lamo sudah tu, malin baliak ka kapanyo. Inyo langsuang manyuruah anak buahnyo untuak sagiro manjauah dari pantai aia manih. Indak lamo kamudian, langik nan mulonyo nampak rancak  tibo-tibo barubah mandangan badai nan mahantam kapa dangan punyo malin sampai hancua. Badan malin kundang taseret ombak jo tadampa baliak ka pasisia pantai. Katiko itu badan malin langsuang  barubah manjadi batu dalam kaadaan basujuik maminta ampun ka ibunyo. Malin Kundang anak durako nan malu ma akui ibu kanduangnyo.  Kini alah manarimo azab barubah jadi batu.