Kisah ayam dan musang
Kisah Ayam dan Musang
[suntiang | suntiang sumber]Suatu katiko, ayam itam punyo rajo sadang bajalan-jalan di rimbo. Ayam tu punyo duo limo ikua anak. Inyo nampak bamain-main sahinggo lupo pulang, tapi sasudah balamo-lamo kaluarga ayam indak bisa manamukan jalannyo hinggo inyo tibo di gubuak musang. Karano hari mulai galok, inyo ndak bisa maliek lai. Induak ayam mangatokan pado kaluarga musang untuak manginap di tampeknyo dan musang tu maizinkannyo.
Musang bapikia inyo sakaluarga akan mamakan ayam. Tibo-tibo musang manyarankan kapado ayam untuak tidua di dalam. Walaupun musang manarimo kahadiran kaluarga ayam jo ramah, induak ayam tatap jago-jago karano musang tu musuah inyo. Induak ayam akhirnyo manolak agoan musang jo babarapo alasan dan tatap mamiliah tidua di lua.
Induak ayam mangarami anaknyo karano malam samakin laruik. Inyo tidua di sarambi dapua. Di dakek pangka tu tadapek batang kalawi nan gadang. Induak ayam babisiak kapado anaknyo, inyo mambahas tantang siasaik untuak lari mambao diri, supayo indak dimakan dek musang nan sadang maintai. Anak ayam tu mangguang-guang tando satuju, sadoalahnyo patuah ka kecek induaknyo.
Samantaro itu, di lua gubuak kaluarga musang sadang sibuk maracik rampah jo mambukak bubuak. Tabayang di kapalo inyo ka makan gadang malam ko jo menu ayam nan lamak rasonyo. Anak musang malonjak-lonjak sambia maribuik kagirangan, tapi langsuang di tagua dek urang tuonyo.
"Oih nak, jan mamakak juo, beko tadangan dek induak ayam tu!" kecek induak musang jo suaro nan babisiak-bisiak.
Inyo cameh kalau rancana jaek tu bocor sabalun ayam-ayam tu masuak ka paruik.
Induak ayam hitam nan sadang bajago-jago tanyato punyo pandangan nan tajam. Inyo danga suaro urang bagaduah di dapua musang. Didanganyo elok-elok, mako taulah induak ayam tu kalau musang-musang tu sadang manyadiokan kuali untuak mamasak inyo jo anak-anaknyo.
Waktu taruih bajalan, malam samakin kalam, bulan pun samakin tinggi. Musang lah siap-siap nak manarkam. Untuak mamastian ayam tu lah lalok apo alun, musang mamanggia-manggia dari lua.
"ayam...ayam hitam..lah lalok kau?"
Tiap kali dipanggia, induak ayam taruih manyaruik. Sambia manyaruik, tangannyo (sayok) mangaca anaknyo surang-surang. tiok kali takaca, tabanglah anak ayam tu ciek-ciek ka ateh kalawih nan ado di dakek situ.
Musang nan mandanga suaro sayok tabang tu batanyo ka induak ayam "suaro apo nan badasau tu?. Induak ayam manjawek tanang "Suaro rantiang kayu nan kanai angin tu mah!".
Musang picayo sajo. Tiok kali ado anak ayam nan tabang, induak ayam maagiah alasan nan samo sampai sadoalah anaknyo lah batenggek aman di ateh batang kalawuih. Pado akhianyo, induak ayam tu pun tabang ikuik anak-anaknyo.
Sabalun pai, induak ayam nampak ado ijuak itam jo batu baasahan di ateh sarambi dapua musang. Di situlah akanyo bamain, diambiaknyo batu asahan tu dilatakaannyo di tangah tumpuakan ijuak. Kalau dicaliak dari jauah dalam malam nan kalam, ujuak tu manyarupoi induak ayam nan sadang mangarami anak-anaknyo.
Musang bapikia induak ayam jo anak-anaknyo alah lalok lamak dek alah lamo indak mandanga suaro sahutan. "Iko saatnyo" kecek laki musang.
Inyo bukak pintu jo palahan demi palahan tu langsuang inyo terkam tumpuakan ijuak itam nan disangko ayam tadi.
Prakk!!!
Gigi musang patah sadoalahnyo dek manggigik batu asahan nan kareh. Inyo langsuang mati di situ juo. Indak lamo sasudah itu, bini musang kalua pulo, inyo sangko lakinyo alah mandapekan ayam, mangkonyo inyo ikuik manarokam. Nasibnyo samo, inyo jatuah tasungku jo batu asahan tu, Indak lamo anak musang pun manyusul urangtuonyo tasungku di onggokkan batu asahan tu.
Katiko Mato hari lah tabik, kaluarga ayam turun dari ateh batang kalawuih, inyo masuak ka gubuak musang nan lah kosong tu, Di situ inyo manyobokkan lumbuang bareh nan panuah. Kaluarga ayam tu nampak sanang sangaik, makan mamatuak-matuak bareh punyo musang tadi. Indak lamo sasudah itu, tibolah Raja manjapuik inyo sadoalahnyo tu giriang pulang ka rumah. Salasailah kisah Musang nan kalah dek siasaik Induak Ayam nan bijaksana.